Bemoedigende resultaten in zoektocht naar effectief griepvaccin

26 juli 2018

BPRC - 1. Bemoedigende resultaten in zoektocht naar effectief griepvaccin

Griep is een niet te onderschatten ziekte. Jaarlijks overlijden (volgens de wereldgezondheidsorganisatie WHO) wereldwijd 290.000 tot 650.000 mensen aan de gevolgen van griep. De huidige vaccins zijn niet altijd effectief, omdat het virus continu van samenstelling verandert.

Daarom zijn nieuwe, betere vaccins hard nodig. Vaccins die effectief zijn tegen meerdere virusvarianten. Bij die zoektocht hebben onderzoekers van BPRC bemoedigende resultaten geboekt.

Een verbeterd vaccin in de maak
Bepaalde onderdelen van het griepvirus veranderen niet veel. Op basis van een van die onveranderlijke onderdelen hadden onderzoekers (met medewerking van BPRC) een nieuw, experimenteel vaccin ontwikkeld waarover meer in dit artikel <link naar http://science.sciencemag.org/content/349/6254/1301.long). Dit vaccin bleek in apen en muizen goede immuunreacties op te wekken, effectief tegen meerdere griepstammen.

Vergelijkbaar met de natuur
Tijdens ons leven komen we in aanraking met vele griepvarianten. Die blootstelling kan niet alleen een groot effect hebben op de reactie van ons immuunsteem op een nieuwe infectie met het griepvirus, maar ook op de mate van bescherming die een vaccin biedt. In de bovengenoemde apenstudie waren apen blootgesteld aan het griepvirus, vergelijkbaar met wat in de natuur gebeurt. Door het vaccineren van déze dieren konden de onderzoekers vaststellen of eerdere blootstelling aan het griepvirus effect had op vaccinatie. Optimaal gebruik van de dieren dus, want een nieuwe infectie met het griepvirus was niet nodig.

Bemoedigende resultaten
De resultaten (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6030213/) zijn bemoedigend. Het vaccin wekte een goede immuunreactie op tegen een breed scala aan griepvarianten. Bovendien bleek het serum van deze apen bescherming te kunnen bieden tegen meerdere griepvarianten in muizen, die normaal dodelijk zijn voor de muis. Serum is een onderdeel van het bloed met antilichamen, waarin eiwitten zitten die specifiek ziekteverwekkers kunnen herkennen en neutraliseren.

Nieuwe stap in de goede richting
Het griepvirus verandert elke keer, dus een vaccin kan wel werken tegen variant 1 maar niet tegen variant 2. Wanneer een vaccin effectief is tegen meerdere varianten, vergroot dat de kans dat het effectief is tegen het op dat moment aanwezige griepvirus (in de mens). Wat het exacte virus zal zijn, moet nu worden voorspeld, maar die voorspelling is niet altijd correct, zo bleek ook weer bij de griepgolf van afgelopen winter. De geboekte resultaten vormen weer een nieuwe stap in de goede richting, met als eindbestemming een verbeterd griepvaccin.