Bacteriële en Parasitaire Ziekten

Malaria

Er is een kandidaat-vaccin (AMA-1) tegen malaria ontdekt en dit vaccin wordt nu verder ontwikkeld door de onderzoekers op het BPRC. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een hoge prioriteit toegekend aan de klinische evaluatie van AMA-1. Het vaccin is gericht tegen de ontwikkeling van het bloedstadium van de parasiet (het stadium dat leidt tot ziekte en dood van malariapatiënten). In 2003 werd begonnen met het klinisch testen van dit BPRC-vaccin.

Een nieuw, uit meerdere componenten bestaand kandidaat-vaccin tegen malaria is getest op het BPRC om na te gaan of het bij primaten werkt. Een lang en kostbaar ontwikkelingsprogramma, waarbij mensen mogelijk onnodig zouden worden blootgesteld aan een vaccin, werd stopgezet omdat het niet werkte bij primaten.

Het BPRC heeft een groot aandeel gehad in de ontwikkeling van een nieuw apenmodel dat gebruik maakt van genetisch gemanipuleerde malariaparasieten om nieuwe vaccins en medicijnen sneller te kunnen ontdekken en valideren. Een vorm van deze parasieten is ontwikkeld voor in-vitro kweken. Hierdoor kon het aantal proefapen aanzienlijk worden teruggebracht.

Inmiddels zijn er twee nieuwe kandidaat-vaccins tegen malaria getest. Bij het ene vaccin traden ernstige bijwerkingen op bij primaten, hoewel met het vaccin veelbelovende resultaten (zonder bijwerkingen) waren bereikt bij knaagdieren. Bij het andere vaccin traden geen bijwerkingen op. De problemen met de bijwerkingen werden opgelost en beide vaccins worden binnenkort klinisch getest op mensen.

Er is een nieuw kandidaat-vaccin tegen malaria ontdekt dat is gericht tegen de leverstadia van de malariaparasiet. De werkzaamheid van dit vaccin is aangetoond door het BPRC. Bij dit vaccin traden geen bijwerkingen op. Dit onderzoek heeft ertoe geleid dat dit vaccin klinisch zal worden getest.

Daarnaast is er een nieuw apenmodel ontwikkeld voor het testen van medicijnen tegen malaria. Met behulp van dit model is onlangs aangetoond dat een nieuwe groep medicijnen tegen malaria zeer effectief en veilig voor apen is. Momenteel wordt onderzoek verricht, onder andere via proeven op apen, om het medicijn in zijn definitieve vorm te gieten (een pil in plaats van een injectie), zodat zo snel mogelijk kan worden begonnen met de klinische testen. De toedieningsvorm van medicijnen tegen malaria is een probleem dat veel aandacht verdient. In landen, waar malaria veel voorkomt, kan de gezondheidszorg niet voldoen aan de eisen die vanzelfsprekend zijn in meer ontwikkelde landen.

De ontwikkeling van een ander nieuw medicijn tegen malaria werd stopgezet doordat er ongewenste bijwerkingen optraden toen het medicijn op primaten werd getest.

Tuberculose (tbc)

Door de snelle verspreiding van stammen die resistent zijn tegen meerdere geneesmiddelen (MDR of Multi-Drug Resistant) vermindert de werkzaamheid van de antibiotica en medicijnen die momenteel beschikbaar zijn voor de behandeling van tbc. Er moeten dringend nieuwe medicijnen komen. Vaccinatie is een zeer effectief en goedkoop middel dat de kwaliteit van het leven van hele bevolkingsgroepen kan verbeteren. Dit is met name van belang voor ontwikkelingslanden.

Er zijn diermodellen nodig om de werkzaamheid en veiligheid van nieuwe vaccins tegen tuberculose te testen voordat ze klinisch kunnen worden getest. Onlangs heeft het BPRC twee apenmodellen voor tuberculose-infecties ontwikkeld en vergeleken. Deze infectiepatronen vertonen veel gelijkenis met die van de mens. Hierdoor kunnen de apenmodellen worden gebruikt voor het testen van vaccins en behandelingsmethoden om zo vast te stellen welke op mensen kunnen worden getest.

Deze resultaten hebben de weg vrijgemaakt voor klinische testen van dit combinatievaccin. Deze testen worden nu voorbereid.