Influenza
Influenza, oftewel de griep, is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door het griepvirus. Elk jaar worden wereldwijd miljoenen mensen ziek, en overlijden honderdduizenden mensen aan de gevolgen. De jaarlijkse griepprik beschermt niet altijd goed genoeg. Dat komt doordat het virus steeds verandert, waardoor een vaccin na verloop van tijd minder goed werkt. Daarom is het belangrijk om vaccins te ontwikkelen die langer bescherming bieden.
Soms ontstaan er zelfs compleet nieuwe varianten van het virus. Dit kan gebeuren wanneer bijvoorbeeld vogelgriep zich mengt met andere griepvirussen. Zulke nieuwe varianten kunnen een pandemie veroorzaken, zoals de Spaanse griep in 1918, die naar schatting 50 miljoen mensen het leven kostte.
Bij het BPRC gebruiken we apenmodellen om beter te begrijpen hoe het afweersysteem reageert op het griepvirus en hoe vaccinatie deze reactie kan verbeteren.
Lopende onderzoeken
Promotieonderzoek (2023–2027)
Het onderzoek in dit project richt zich op de reactie van het afweersysteem wanneer het griepvirus het lichaam binnendringt, en hoe vaccinatie deze reactie kan versterken. Met focus op antistoffen (immunoglobulines) tegen hemagglutinine (HA), een belangrijk oppervlakte-eiwit van het griepvirus. Deze antistoffen spelen een grote rol bij bescherming tegen griep. In dit onderzoek bestuderen we hoe deze antistoffen precies ontstaan.
Samenwerkingspartners
Universiteit van Amsterdam, Amsterdam UMC (Dr. M.J. van Gils)
Opdrachtgever
BPRC intern
Verfijning, Vermindering en Vervanging van dierproeven
Voor dit onderzoek gebruiken we alleen materiaal dat is verzameld tijdens eerdere dierstudies. Er worden dus geen extra dieren ingezet.
Eerdere onderzoeken
Promotieonderzoek (2017–2022)
Met behulp van HA-eiwitten gemaakt in het laboratorium, heeft Aafke Aartse onderzocht welke antistoffen worden gevormd na een eerste infectie met een griepvirus en wat het effect is van vaccinatie op de vorming van deze antistoffen. Algemeen wordt aangenomen dat de eerste blootstelling bepalend is voor hoe de afweer gaat verlopen. Dergelijke afweerreacties zijn niet te onderzoeken in de mens omdat mensen tijdens de vroege levensfase al blootgesteld zijn aan verschillende griepvirussen. Daarom is een diermodel dat sterk verwant is aan de mens noodzakelijk om de dynamiek en het verloop van de infectie of vaccinatie te bestuderen.
De resultaten zijn beschreven in onderstaande artikelen en in het proefschrift van Aafke Aartse.
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37691927/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36405682/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34358138/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32510256/
Ontwikkeling influenza-infectiemodellen en in-vitrotesten
Met steun van industriële partners en interne financiering heeft het BPRC infectiemodellen ontwikkeld in apen. Daarnaast zijn verschillende laboratoriumtesten opgezet om afweerreacties gedetailleerd te kunnen onderzoeken. Deze modellen en testen zijn gebruikt om nieuwe, innovatieve griepvaccins te beoordelen.
De resultaten zijn gepubliceerd in:
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33671829/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32975505/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30920368/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26537681/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25946071/
Combinatorial immunization strategy… (EDUFLUVAC, 2013–2018)
Dit Europese onderzoeksproject richtte zich op het ontwikkelen van een vaccinstrategie die het afweersysteem beter leert om verschillende griepvarianten te herkennen. Dit moet helpen om veranderingen in seizoensgriep (antigenic drift) beter op te vangen.
Publicaties:
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37691927/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30340885/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28146323/
Targeted DNA vaccines for infectious diseases (EUPRIM-Net)
Onderzoek naar de werking van gerichte DNA-vaccins in resusmakaken.
Publicatie:
Immunogenicity and efficacy study… (Crucell B.V., 2014)
In dit project is een nieuw griepvaccin onderzocht, gebaseerd op geavanceerde, met adjuvans versterkte trimerische HA-eiwitten, gericht op H1N1.
Publicatie: