Achter de schermen van BPRC: van long covid tot malariaonderzoek
Van resusapen die spelen met kartonnen dozen tot onderzoekers die met PET-CT-scans op zoek gaan naar de oorzaken van long covid. Een verslaggever van het Reformatorisch Dagblad bracht onlangs een bezoek aan BPRC en kreeg een kijkje achter de schermen van het onderzoek, de dierverzorging en de mensen die er werken.
De reportage in de krant begint bij de resusapen die op ons terrein leven. Hoofd apenkolonie Annet Louwerse laat zien hoe dierenwelzijn dagelijks aandacht krijgt. In de verblijven hangen oude brandslangen die als klimroutes dienen, liggen zwembaden en krijgen de dieren regelmatig nieuwe verrijking aangeboden.
”Je wilt niet dat ze zich gaan vervelen”, vertelt Annet in het artikel. Daarom krijgen de dieren onder meer kartonnen dozen, oude boeken en voedselpuzzels aangeboden. Ook wordt regelmatig iets lekkers verstopt tussen papiersnippers zodat de dieren actief blijven zoeken en ontdekken.
Open over ons onderzoek
Ook directeur Merel Langelaar komt uitgebreid in het artikel aan het woord. Zij vertelt over de onderzoeken die worden gedaan naar infectieziekten zoals covid, griep, malaria en tbc en complexe hersenziekten waaronder Parkinson en Alzheimer.
Ze gaat daarnaast in op de maatschappelijke discussie rond dierproeven en het belang van openheid over het onderzoek dat we doen. ”Mensen hebben het recht om hun mening te uiten”, zegt zij over demonstraties bij het centrum. ”We nodigen mensen uit om hier te komen kijken en leggen graag uit waarom we met dieren werken.”
Merel benadrukt tegelijkertijd dat BPRC volop investeert in proefdiervrije innovaties. Volgens haar zijn dieren voor sommige complexe onderzoeksvragen echter nog noodzakelijk. ”Uiteindelijk hebben we proefdieren nodig om te kunnen bewijzen of een medicijn werkt.”
Long covid beter begrijpen
Van de apenverblijven neemt de reportage de lezer mee naar een van de onderzoeksgebouwen waar beeldvormingsspecialist Marieke Stammes onder meer werkt aan onderzoek naar long covid en malaria. Bij het long covidonderzoek ziet zij dat sommige dieren langdurige veranderingen vertonen na een coronabesmetting. Daarbij worden afwijkingen gevonden in onder meer het hart en de hersenen.
”We zien daar een verhoogde activatie van het immuunsysteem en neurodegeneratie”, vertelt Stammes over de bevindingen in het brein. Ook ziet zij aanwijzingen dat corona mogelijk langdurige effecten kan hebben op andere organen. “Ik sluit niet uit dat corona de kans op hersenaandoeningen zoals Parkinson en Alzheimer op de lange termijn verhoogt.”
Door gebruik te maken van PET-CT-scans kunnen onderzoekers processen in het lichaam zichtbaar maken die bij mensen vaak moeilijk of niet rechtstreeks te onderzoeken zijn. Dat levert belangrijke inzichten op in de mogelijke oorzaken van langdurige klachten na een infectie.
Op zoek naar verborgen malariaparasieten
PET-CT-scans worden ook ingezet bij malaria. Daarbij wordt gebruikgemaakt van innovatieve beeldvormingstechnieken om slapende malariaparasieten in de lever zichtbaar te maken.
“Malaria kun je in principe goed behandelen”, legt zij uit. ”Maar de slapende parasieten in de lever blijven achter.” Door deze parasieten op te sporen hopen onderzoekers beter te begrijpen waar zij zich bevinden en hoe toekomstige behandelingen effectiever kunnen worden gemaakt.
Het verhaal laat ook zien hoe verschillende onderzoeksmethoden elkaar aanvullen. Binnen BPRC wordt veel gewerkt met organoïden, computermodellen en andere proefdiervrije innovaties. Toch zijn er onderzoeksvragen waarvoor een volledig organisme nodig blijft.
Breed onderzoek
Volgens Stammes speelt daarbij de sterke overeenkomst tussen mens en apen een belangrijke rol. ”We willen onze bevindingen graag vertalen naar de mens en dat kan het beste met apen. Met deze dieren kunnen wij dingen te weten komen die bij mensen niet of nauwelijks te onderzoeken zijn.”
Het artikel in het Reformatorisch Dagblad laat zien hoe breed het onderzoek bij BPRC is. Van dierverzorgers die dagelijks werken aan het welzijn van de apen tot onderzoekers die zoeken naar antwoorden op vragen over long covid, malaria en andere ernstige ziekten.
Tegelijk laat de reportage zien hoe verschillende onderzoeksmethoden elkaar aanvullen. Waar mogelijk zetten onderzoekers proefdiervrije innovaties in, zoals organoïden en computermodellen. Voor sommige complexe onderzoeksvragen zijn daarnaast nog diermodellen nodig. Samen dragen deze methoden bij aan een beter begrip van ziekten en de ontwikkeling van nieuwe vaccins, medicijnen en behandelingen.
