Rocklegende Roger Taylor opent bijzonder onderzoeksgebouw
Roger Taylor opende in 1992 het Freddie Mercury Building bij het BPRC in Rijswijk ter nagedachtenis aan Freddie Mercury. De samenwerking met de Mercury Phoenix Trust gaf een impuls aan hiv/aids-onderzoek. Het gebouw staat nog altijd symbool voor de kracht van wetenschap en samenwerking.
Een grote zwarte limousine met geblindeerde ramen rijdt het terrein van het BPRC in Rijswijk op. De deur zwaait open en daar stapt een bekende rockartiest uit: Roger Taylor, de drummer van Queen. Hij is niet verdwaald op weg naar Ahoy, maar komt speciaal langs voor de opening van het onderzoeksgebouw dat vernoemd is naar zijn overleden vriend, rocklegende Freddie Mercury.
Het is 13 november 1992, de dag waarop het bijzondere eerbetoon plaatsheeft aan de zanger van Queen die een jaar eerder is overleden aan de gevolgen van aids. Hiv en aids behoren in de jaren ’80 en ’90 nog tot de grootste medische uitdagingen. Wereldwijd overlijden honderdduizenden mensen aan de ziekten waarvoor eigenlijk nog geen goede behandelingen bestaan.
Koortsachtig zoeken naar manieren om hiv te begrijpen
Onderzoekers zoeken koortsachtig naar nieuwe manieren om hiv beter te begrijpen, nieuwe geneesmiddelen te ontwikkelen en uiteindelijk een vaccin te maken. Ook bij het BPRC doen de wetenschappers intensief onderzoek naar de dodelijke infectieziekte.
Ze werken aan het ontrafelen van de ziekte en aan nieuwe strategieën om infecties te voorkomen en te behandelen. Daarmee speelde ons biomedisch onderzoekscentrum een belangrijke rol in de zoektocht naar antwoorden op een wereldwijde gezondheidscrisis. Onderzoek naar dreigende infectieziekten zoals covid, malaria en gele koorts vormt tot op de dag van vandaag een belangrijk onderdeel van het werk van BPRC.
Het idee om het Rijswijkse onderzoeksgebouw naar Freddie Mercury te noemen, komt van onderzoeker Peter Heidt. Hij is als Queen-fan aanwezig bij het indrukkende Freddie Mercury Tribute Concert for Aids Awareness in Wembley en ervaart hoe tienduizenden mensen live - en via de televisie nog eens miljoenen kijkers - worden geraakt door het overlijden van de zanger en de aandacht voor aidsonderzoek.
Het bezoek van de muzikant
En omdat op dat moment in Rijswijk een nieuwe onderzoeksgebouw voor aidsonderzoek in gebruik wordt genomen, ontstaat een idee in zijn hoofd. Waarom kan dat gebouw niet de naam van de beroemde zanger dragen? Wat volgt is een maandenlange uitwisseling van telefoontjes, brieven en faxen met Queenmanager Jim Beach en vertegenwoordigers van de Mercury Phoenix Trust. Dat is de stichting die na Freddies overlijden is opgericht om aidsonderzoek te ondersteunen.
Het wachten lijkt eindeloos te duren, maar dan komt het verlossende antwoord: Queen geeft toestemming voor de vernoeming van het gebouw. En sterker nog, drummer Roger Taylor wil naar Nederland komen voor de opening.
Dat laatste loopt niet zonder slag of stoot. BPRC valt nog onder de vleugels van TNO. En binnen de gelederen van TNO ontstaat discussie over het bezoek van de muzikant. Uiteindelijk wordt besloten om het feestelijke programma op het hoofdkantoor van TNO in Delft te houden. Maar Roger Taylor denkt daar op het moment suprême zelf anders over. Hij wil maar een ding: het onderzoeksgebouw zien dat naar zijn vriend is vernoemd. En dus rijdt de limousine naar Rijswijk.
Freddie Mercury Building
Daar onthult Taylor de bronzen naamplaat die vandaag de dag nog altijd naast de ingang hangt. Voor de onderzoekers en medewerkers waarvan een aantal nog steeds bij het BPRC werkt, is het een bijzonder moment. Nu is de naam van een van de grootste rockiconen voor altijd verbonden aan het onderzoek naar de ziekte waaraan hij zelf overleed.
Het blijft echter niet bij het ophangen van een plaquette. Het contact met de Britse band leidde tot concrete steun voor onderzoek. Via de Mercury Phoenix Trust komt uiteindelijk ruim 240.000 Britse pond beschikbaar voor onderzoek naar nieuwe behandelmethoden voor hiv/aids. Dat geld wordt ingezet voor onderzoek naar innovatieve vormen van gentherapie, destijds een veelbelovende nieuwe benadering in de strijd tegen hiv/aids.
De samenwerking laat zien hoe wetenschap, maatschappelijke betrokkenheid en internationale aandacht elkaar kunnen versterken. Wat begint met een idee van een onderzoeker uit Rijswijk groeit uit tot een project dat niet alleen wereldwijd aandacht trekt, maar ook bijdraagt aan de financiering van belangrijk wetenschappelijk onderzoek.
Belangrijke onderzoeksonderwerpen
Ruim dertig jaar later maakt het Freddie Mercury Building nog steeds deel uit van het BPRC-terrein. De bronzen naamplaat hangt er nog altijd. Het gebouw herinnert aan een periode waarin AIDS wereldwijd levens verwoestte, wetenschappers alles op alles zetten om de ziekte te bestrijden en een wereldberoemde band besloot haar naam en invloed in te zetten voor onderzoek.
En hoewel hiv/aids tegenwoordig goed behandelbaar is en voor veel patiënten een chronische ziekte is geworden, blijft onderzoek hard nodig. Wetenschappers proberen beter te begrijpen hoe het virus en het immuunsysteem elkaar beïnvloeden en hoe die kennis kan bijdragen aan nieuwe behandelingen en vaccins.
Dat onderzoek levert nog altijd nieuwe inzichten op. Zo verscheen onlangs in het vooraanstaande wetenschappelijke tijdschrift PNAS een studie welke refereert naar onderzoek dat bij het BPRC plaatsvond. Uit die studie blijkt dat hiv zonder effectieve behandeling zelfs invloed kan hebben op de genetische samenstelling van een bevolking. Het laat zien dat de bijdrage van BPRC aan het hiv en aidsonderzoek, ruim dertig jaar na het bezoek van Roger Taylor aan Rijswijk, nog steeds belangrijke inzichten geeft.
