Kabinet bevestigt belang onderzoek met apen voor complexe ziekten

Het BPRC is blij met de duidelijkheid die het kabinet vandaag heeft gegeven over de toekomst van onderzoek met apen in Nederland. Minister Letschert van OCW schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat onderzoek met apen voor een beperkt aantal complexe medische vraagstukken voorlopig noodzakelijk blijft. Daarbij onderstreept het kabinet het belang van het behoud van de onderzoeksinfrastructuur waarvan het BPRC een essentieel onderdeel is.

Tegelijkertijd blijft het kabinet investeren in proefdiervrije innovaties en vermindering van het aantal dierproeven. Die ambitie deelt het BPRC. ”We zijn blij en opgelucht dat het kabinet kiest voor een zorgvuldig en realistisch toekomstperspectief”, zegt BPRC-directeur Merel Langelaar. “Dit is ontzettend goed nieuws voor alle patiënten nu en in de toekomst, omdat belangrijk onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen kan doorgaan.”

In de Kamerbrief staat dat onderzoek met apen alleen wordt ingezet wanneer er geen volwaardig alternatief beschikbaar is. Dat is precies hoe wij al jaren werken.” Vanavond geeft Langelaar een toelichting op de Kamerbrief in de RTL-nieuwsuitzending van 19.30 uur.

Ook neurowetenschapper Jinte Middeldorp, die onderzoek doet naar onder meer de ziekte van Parkinson en Alzheimer, komt in de uitzending aan het woord over waarom onderzoek met apen voor sommige complexe hersenaandoeningen noodzakelijk is.

Volgens het kabinet blijft onderzoek met apen noodzakelijk voor een aantal medische vraagstukken, waaronder onderzoek naar ernstige infectieziekten, complexe hersenaandoeningen en de ontwikkeling van nieuwe vaccins en geneesmiddelen. Tegelijkertijd wordt verder geïnvesteerd in proefdiervrije innovaties.

”Wij delen de ambitie van het kabinet om het gebruik van proefdieren te verminderen”, zegt Langelaar. ”Daar investeren wij iedere dag in. Maar vooralsnog kunnen we een aantal medische vragen alleen met onderzoek met apen beantwoorden. Om aan te tonen dat nieuwe geneesmiddelen veilig zijn en werken, is soms een zeer complex biologisch model nodig. Door de grote biologische gelijkenis met de mens is de aap op dit moment het enige beschikbare model. Juist daarom is het belangrijk dat Nederland de kennis, expertise en onderzoeksinfrastructuur behoudt. Die zijn van groot belang om patiënten nu én in de toekomst te kunnen helpen.”

Met een eigen fokkolonie van ongeveer 900 apen, gespecialiseerde onderzoekers en unieke onderzoeksfaciliteiten vervult het BPRC daarin een strategische rol, niet alleen binnen Nederland, maar ook binnen Europa. Die capaciteit is belangrijk voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen en vaccins én om voorbereid te zijn op toekomstige pandemieën. “Zulke kennis en faciliteiten bouw je niet op tijdens een gezondheidscrisis, maar in de jaren daarvoor”, benadrukt Merel Langelaar. 

Ook neurowetenschapper Jinte Middeldorp deelt die mening, zo vertelt ze tijdens de nieuwsuitzending. ’’We willen niet alleen de symptomen van ziekten als Parkinson behandelen, maar de ziekte juist afremmen of voorkomen. Daarvoor moeten we begrijpen wat er in de hersenen gebeurt. Voor een deel van dat onderzoek zijn er op dit moment nog geen volwaardige alternatieven voor onderzoek met apen. Natuurlijk hopen we dat die er in de toekomst wel komen. Daar werken we ook bij het BPRC aan.”

Het BPRC werkt volgens de principes van de 3V’s: vervanging, vermindering en verfijning. Daarnaast beschikt het instituut over een AAALAC-accreditatie, een internationale erkenning voor een hoge standaard op het gebied van dierenwelzijn en dierverzorging. Onderzoek met apen mag uitsluitend plaatsvinden wanneer er geen andere geschikte methode beschikbaar is en iedere studie wordt vooraf streng beoordeeld op wetenschappelijke noodzaak, dierenwelzijn en de beschikbaarheid van alternatieven.